مسجد تربیت اخلاقی را در جان بشر ها می نشاند و آنانرا به شدت به پایبندی به مکارم خوی تشویق می نماید تا مسلمانها فرق در بین نیکی و بدی را دریابند و قیمت های اخلاقی در شخصیت آنها نهادینه گردد. بنابراین معاش مسلمان ها تعدادی قدم به سمت معاش آرمانی مملواز فضیلت ها اخلاقی مجاورتخیس گردد.
فراگیری شجاعت و دلاوری به مسلمانها ـ تحت عنوان یکیاز خصوصیت های اخلاقی و موادتشکیل دهنده اساسی مسجد النبی کوهسنگی مشهد تشکیل دهنده شخصیت آدم مسلمان ـ برای مثال نقش های مسجد در چارچوب دقت به تربیت اخلاقی آن ها میباشد. یک کدام از بارزترین مصادیق این شجاعت، شخصیت خویش حضرت فرستاده (صلی الله علیه و آله) میباشد. از انس بن صاحب و مالک آورده شده:
«رسول پروردگار (صلی الله علیه و آله) شایسته ترین و بخشنده ترین و شجاع ترین عموم بود. شبی عموم مدینه صدایی شنیدند و مبتلا وحشت شدند. عدّه ا ی از عموم به طرف صدا جنبش کردند. نبی، که پیشتر به طرف صدا رفته بود، سوار بر اسب برهنة ابو طلحه و خنجر به دوش، بازمی گشت، آن عدّه را روءیت کرد و فرمود: نترسید، نترسید. انس میگوید: ما وی را دریایی از شجاعت یافتیم و وی در کمال شجاعت و دلاوری بودند.02
یک کدام از دیگر از مصادیق تربیت اخلاقی مسلمانها در مسجد، رویش وجدان باخبر و بیدار آن ها میباشد. وجدان بیدار از اصول بنیادین در تربیت اخلاقی بشر به شمار می رود و با ایمان به آفریدگار متعال و یکتا رابطه بدون واسطه و تنگاتنگ دارااست. وجدان مطلع و بیدار آدم از روش تربیت، تمرین و فراگیری صورت گرفته و پرورش آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد و تکامل می یابد12.
ازآنجاکه مسجد در تربیت اخلاقی مسلمانها سهم متعددی داراست، به تربیت و رشد مکارم خلق در سرازیر آدم ها می پردازد. مکارم اخلاقی که فرستاده وسیع الشأن، تحت عنوان وسیع ترین شخصیت تاریخ، به آنها مرتب بود و خویش به آن شغل می کرد و مسلمان ها را به تروتمیز شدن و کار به آن دعوت و تشویق می نمود:
أَمَرَنِی رَبِّی بِتسعٍ: الْإِخْلَاصُ فِی السِّرِّ وَالْعَلَانِیَةِ، وَالعَدْل فی الرِّضا وَالغَضب، والقَصْد فی الغِنَى وَالفَقْر، وَأَنْ أَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَنِی وَأَصِلَ مَنْ قَطَعَنِی وَأُعْطِیَ مَنْ حَرَمَنِی وَ أَنْ یَکُونَ نُطْقِی ذِکْرًا وَ صَمْتِی فِکْرًا ، وَنَظَرِی عِبْرَةً».22
«پروردگارم، منرا به داشتن نُه خصوصیت توصیه کرد: اخلاص در آشکار و نهان، عدل و داد ورزی به هنگام شعف و خشم، قناعت و صرفه جویی در هنگام توانمندی و فقر، سپری شد از هر که به اینجانب ظلم کرده، رفت و آمد با هر که با اینجانب جدا ارتباط کرده و عفووبخشش به هر که نسبت به اینجانب بخشنده نبوده میباشد. پروردگارم به اینجانب فرمان داده تا سخنم خاطر وی، سکوتم تامل کردن و نگاهم برای عبرت آموزی باشد.»
مسجد عهده د ار فراگیری مکارم و فضیلت ها اخلاقی میباشد که فرستاده (صلی الله علیه و آله) ، به آن مرتب بودند. مسجد شش فضیلت اخلاقی ابتدا دراین حدیث را، که آراستگی به آن بر همة مسلمانها واجب میباشد، به آنها می آموزد. فضایلی که هر مسلمانی می بایست برای استخراج آن و نهادینه شدن در وجود او، با نفس خویش جهاد نماید.
آراستگی بهاین اخلاق و رفتار حمیده، مسلمانها را از سایر آدم ها متمایز می نماید. هیچ فضیلت و اخلاقی فراتر از رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد این وجود ندارد که آدم نسبت به ظالم سپری شد داشته باشد یا این که به آدم حسودوبخیل عفو وبخشش نماید یا این که با هر کس انقطاع ارتباط کرده، رابطه داشته باشد؛ به ویژه هنگامی که اقتدار تقابل به مثل را داشته باشد. بنابراین اخلاقی که مسجد در جان مسلمانها نهادینه می نماید، سرچشمه گرفته از کتاب معبود و سنت فرستاده (صلی الله علیه و آله) ، خواهد بود.
3. نقش مسجد در تقویت رابطه ها اجتماعی:
مسجد محل جلسه مسلمانها و انجمنی برای گفتگوی آن ها با یکدیگر میباشد. در ضمن رفت و آمد به مساجد، مسلمانها از مکان مکان عالم و از تابعیت های مخلتف با یکدیگر آشنا می شوند. مسجد، مسلمانها را در هنگام نماز در باطن خویش مکان می د هد و هرکدام از آن ها را در کنار هم قرار می د هد، فارغ از این که رنگ، تابعیت، مقام و جایگاه آن ها را در حیث داشته باشد. این فرمان خویش تاثیر متعددی در ارتقاء آشنایی دربین نمازگزاران خواهد داشت. نقطة اشتراک همة این نمازگزاران که سبب جلسه آن ها گردیده، اعتقادوباور به آیین مبین اسلام میباشد؛ اعتقادی که مانند ریسمانی مستحکم آنانرا به یکدیگر لینک داده و تابعیت، وطن، لهجه، رنگ و دیگر ارتباط ها عرضی را، که به گوهر انسانی و عبودیت حضرت باری سبحانه و والا هیچ ارتباطی ندارند، در خویش محو ساخته میباشد. از این رو پیوندهای دوستی و نازونوازش که ریشه در پیوندهای عقیدتی و ایمانی دارا هستند بر پیوندها اشخاص جامعة مسلمان با یکدیگر حکم فرما میباشد.32
دفاع دادن به نیازمندان و امداد به مستمندان نیز از کارهایی میباشد که مسجد در چارچوب نقش اجتماعی خویش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد در تقویت رابطه ها اجتماعی در بین مسلمانها اجرا می نماید. امام جماعت مسجد نیازمندان و تنگدستان را می شناسد
مسجد تربیت اخلاقی را در جان بشر ها می نشاند و آنانرا به شدت به پایبندی به مکارم خوی تشویق می نماید تا مسلمانها فرق در بین نیکی و بدی را دریابند و قیمت های اخلاقی در شخصیت آنها نهادینه گردد. بنابراین معاش مسلمان ها تعدادی قدم به سمت معاش آرمانی مملواز فضیلت ها اخلاقی مجاورتخیس گردد.
فراگیری شجاعت و دلاوری به مسلمانها ـ تحت عنوان یکیاز خصوصیت های اخلاقی و موادتشکیل دهنده اساسی مسجد النبی کوهسنگی مشهد تشکیل دهنده شخصیت آدم مسلمان ـ برای مثال نقش های مسجد در چارچوب دقت به تربیت اخلاقی آن ها میباشد. یک کدام از بارزترین مصادیق این شجاعت، شخصیت خویش حضرت فرستاده (صلی الله علیه و آله) میباشد. از انس بن صاحب و مالک آورده شده:
«رسول پروردگار (صلی الله علیه و آله) شایسته ترین و بخشنده ترین و شجاع ترین عموم بود. شبی عموم مدینه صدایی شنیدند و مبتلا وحشت شدند. عدّه ا ی از عموم به طرف صدا جنبش کردند. نبی، که پیشتر به طرف صدا رفته بود، سوار بر اسب برهنة ابو طلحه و خنجر به دوش، بازمی گشت، آن عدّه را روءیت کرد و فرمود: نترسید، نترسید. انس میگوید: ما وی را دریایی از شجاعت یافتیم و وی در کمال شجاعت و دلاوری بودند.02
یک کدام از دیگر از مصادیق تربیت اخلاقی مسلمانها در مسجد، رویش وجدان باخبر و بیدار آن ها میباشد. وجدان بیدار از اصول بنیادین در تربیت اخلاقی بشر به شمار می رود و با ایمان به آفریدگار متعال و یکتا رابطه بدون واسطه و تنگاتنگ دارااست. وجدان مطلع و بیدار آدم از روش تربیت، تمرین و فراگیری صورت گرفته و پرورش آدرس مسجد النبی کوهسنگی مشهد و تکامل می یابد12.
ازآنجاکه مسجد در تربیت اخلاقی مسلمانها سهم متعددی داراست، به تربیت و رشد مکارم خلق در سرازیر آدم ها می پردازد. مکارم اخلاقی که فرستاده وسیع الشأن، تحت عنوان وسیع ترین شخصیت تاریخ، به آنها مرتب بود و خویش به آن شغل می کرد و مسلمان ها را به تروتمیز شدن و کار به آن دعوت و تشویق می نمود:
أَمَرَنِی رَبِّی بِتسعٍ: الْإِخْلَاصُ فِی السِّرِّ وَالْعَلَانِیَةِ، وَالعَدْل فی الرِّضا وَالغَضب، والقَصْد فی الغِنَى وَالفَقْر، وَأَنْ أَعْفُوَ عَمَّنْ ظَلَمَنِی وَأَصِلَ مَنْ قَطَعَنِی وَأُعْطِیَ مَنْ حَرَمَنِی وَ أَنْ یَکُونَ نُطْقِی ذِکْرًا وَ صَمْتِی فِکْرًا ، وَنَظَرِی عِبْرَةً».22
«پروردگارم، منرا به داشتن نُه خصوصیت توصیه کرد: اخلاص در آشکار و نهان، عدل و داد ورزی به هنگام شعف و خشم، قناعت و صرفه جویی در هنگام توانمندی و فقر، سپری شد از هر که به اینجانب ظلم کرده، رفت و آمد با هر که با اینجانب جدا ارتباط کرده و عفووبخشش به هر که نسبت به اینجانب بخشنده نبوده میباشد. پروردگارم به اینجانب فرمان داده تا سخنم خاطر وی، سکوتم تامل کردن و نگاهم برای عبرت آموزی باشد.»
مسجد عهده د ار فراگیری مکارم و فضیلت ها اخلاقی میباشد که فرستاده (صلی الله علیه و آله) ، به آن مرتب بودند. مسجد شش فضیلت اخلاقی ابتدا دراین حدیث را، که آراستگی به آن بر همة مسلمانها واجب میباشد، به آنها می آموزد. فضایلی که هر مسلمانی می بایست برای استخراج آن و نهادینه شدن در وجود او، با نفس خویش جهاد نماید.
آراستگی بهاین اخلاق و رفتار حمیده، مسلمانها را از سایر آدم ها متمایز می نماید. هیچ فضیلت و اخلاقی فراتر از رزرو مسجد النبی کوهسنگی مشهد این وجود ندارد که آدم نسبت به ظالم سپری شد داشته باشد یا این که به آدم حسودوبخیل عفو وبخشش نماید یا این که با هر کس انقطاع ارتباط کرده، رابطه داشته باشد؛ به ویژه هنگامی که اقتدار تقابل به مثل را داشته باشد. بنابراین اخلاقی که مسجد در جان مسلمانها نهادینه می نماید، سرچشمه گرفته از کتاب معبود و سنت فرستاده (صلی الله علیه و آله) ، خواهد بود.
3. نقش مسجد در تقویت رابطه ها اجتماعی:
مسجد محل جلسه مسلمانها و انجمنی برای گفتگوی آن ها با یکدیگر میباشد. در ضمن رفت و آمد به مساجد، مسلمانها از مکان مکان عالم و از تابعیت های مخلتف با یکدیگر آشنا می شوند. مسجد، مسلمانها را در هنگام نماز در باطن خویش مکان می د هد و هرکدام از آن ها را در کنار هم قرار می د هد، فارغ از این که رنگ، تابعیت، مقام و جایگاه آن ها را در حیث داشته باشد. این فرمان خویش تاثیر متعددی در ارتقاء آشنایی دربین نمازگزاران خواهد داشت. نقطة اشتراک همة این نمازگزاران که سبب جلسه آن ها گردیده، اعتقادوباور به آیین مبین اسلام میباشد؛ اعتقادی که مانند ریسمانی مستحکم آنانرا به یکدیگر لینک داده و تابعیت، وطن، لهجه، رنگ و دیگر ارتباط ها عرضی را، که به گوهر انسانی و عبودیت حضرت باری سبحانه و والا هیچ ارتباطی ندارند، در خویش محو ساخته میباشد. از این رو پیوندهای دوستی و نازونوازش که ریشه در پیوندهای عقیدتی و ایمانی دارا هستند بر پیوندها اشخاص جامعة مسلمان با یکدیگر حکم فرما میباشد.32
دفاع دادن به نیازمندان و امداد به مستمندان نیز از کارهایی میباشد که مسجد در چارچوب نقش اجتماعی خویش شماره تلفن مسجد النبی کوهسنگی مشهد در تقویت رابطه ها اجتماعی در بین مسلمانها اجرا می نماید. امام جماعت مسجد نیازمندان و تنگدستان را می شناسد

مراسم محرم و صفر در مسجد النبی کوهسنگی مشهد